Naar de inhoud
Het PijndossierUitleg over pijn en ontstekingsremmers

Wie de dosering bepaalt, en waarop

Een dosering is geen eigenschap van een medicijn maar van een behandeling. Dat verschil verklaart waarom er geen algemeen getal bestaat.

Pijnstillers vergeleken Herzien op 24 juli 2026

Let op: deze pagina geeft algemene uitleg over pijn en ontstekingsremmers. Bespreek uw eigen klachten, uw medicijnen en elke verandering daarin met uw huisarts of apotheker.

Er bestaat geen dosering van een medicijn zoals er een gewicht van een pakket bestaat. Een dosering is de uitkomst van een afweging tussen de klacht, de persoon en het middel. Verander een van die drie, en de uitkomst verandert mee. Daarom staan er op deze pagina geen getallen.

Een arts bekijkt een dossier op het scherm met bloeduitslagen terwijl ze aantekeningen maakt op papier.
De gegevens die de dosering bepalen staan in het dossier: nierfunctie, leeftijd, eerdere klachten en de rest van de medicatie.

Wat er in de afweging zit

  • De aard en de ernst van de klacht, en of er sprake is van een actieve ontsteking.
  • De leeftijd, omdat het lichaam stoffen op latere leeftijd doorgaans langzamer verwerkt.
  • De nierfunctie, omdat de nieren bij deze groep middelen extra belast worden.
  • De maagvoorgeschiedenis, in het bijzonder eerdere maagzweren of bloedingen.
  • Hart en bloedvaten, zeker bij langer gebruik.
  • Zwangerschap, borstvoeding of een kinderwens.
  • Alle andere medicijnen, inclusief zelf gekochte middelen en supplementen.

De regel die overal terugkomt

Bijsluiters en richtlijnen bij deze groep hanteren dezelfde formulering: zo laag als werkzaam is, zo kort als nodig. Die zin is geen slag om de arm. Hij komt voort uit het gegeven dat de pijnstilling boven een bepaald punt nauwelijks nog toeneemt terwijl de belasting van organen wel doorloopt. De achtergrond daarvan staat bij de sterkte op de verpakking.

Waarom de vorm meeweegt

Dezelfde hoeveelheid werkzame stof gedraagt zich anders in een tablet met een beschermlaag, in een vorm met vertraagde afgifte, in een zetpil of in een gel op de huid. Wie doseringen tussen vormen vergelijkt, vergelijkt appels met peren. De vormen en hun bereik staan naast elkaar in gel of tablet.

Wat er verandert in de loop van de tijd

Een dosering die een jaar geleden paste, hoeft nu niet meer te passen. Nierfunctie verandert, er komen medicijnen bij, er verdwijnen er, en de klacht zelf ontwikkelt zich. Dat is de reden waarom een herhaalrecept geen automatisme is, zoals beschreven bij recept nodig voor diclofenac.

Een vergeten of dubbele inname

Wat te doen bij een overgeslagen of dubbele inname, staat in de bijsluiter van het specifieke product, in een eigen hoofdstuk. Dat antwoord verschilt per vorm en is daarom niet in algemene termen te geven. Bij twijfel is de apotheek het snelste adres; die rol staat beschreven bij de apotheek en uw medicatie.

Wat u wel zelf kunt doen

Bijhouden wat u gebruikt en sinds wanneer, is de meest bruikbare bijdrage die een gebruiker levert. Datzelfde geldt voor het melden van klachten die nieuw zijn sinds de start van een middel. Die informatie is precies wat de afweging scherper maakt, en het is de basis onder het melden van bijwerkingen zoals beschreven in bijwerkingen melden in Nederland.

Waarom een getal van internet niet helpt

Op internet circuleren getallen die uit een bijsluiter of een forum zijn overgenomen. Het probleem is niet dat die getallen verzonnen zijn, maar dat ze losgeraakt zijn van de context waarin ze geldig waren: een bepaald product, een bepaalde vorm, een bepaalde indicatie en een bepaalde patient. Overgezet naar iemand anders verliezen ze hun betekenis en kunnen ze schaden. Een voorschrijver werkt daarom niet vanuit een tabel maar vanuit een dossier, en de bijsluiter bij uw eigen verpakking is de enige tekst die bij uw eigen product hoort.

Verder lezen in dit dossier