Naar de inhoud
Het PijndossierUitleg over pijn en ontstekingsremmers

De tarot: de achtenzeventig kaarten en de kruislegging

Een tarotspel is geen willekeurig kaartspel maar een vaste structuur van achtenzeventig kaarten. Wie die structuur kent, kan elke legging volgen zonder een handleiding erbij.

Vragen en antwoorden Herzien op 15 september 2026

Let op: deze pagina geeft algemene uitleg over pijn en ontstekingsremmers. Bespreek uw eigen klachten, uw medicijnen en elke verandering daarin met uw huisarts of apotheker.

Een klassiek tarotspel telt achtenzeventig kaarten in twee delen: tweeëntwintig grote arcana, de genummerde afbeeldingen van de Dwaas tot de Wereld, en zesenvijftig kleine arcana, verdeeld over vier reeksen die op gewone speelkaarten lijken. Een legging is het neerleggen van getrokken kaarten in een vast patroon; de bekendste daarvan is de kruislegging met vijf kaarten.

Ingekleurde tarotkaarten liggen in een kruisvorm op een donkere houten tafel, naast een brandende kaars.
In een kruislegging krijgt elke kaart zijn betekenis uit de positie waar hij ligt, niet alleen uit de afbeelding zelf.

De tweeëntwintig grote arcana

De grote arcana lopen genummerd van nul tot eenentwintig. Het zijn de afbeeldingen die bij het woord tarot het eerst opkomen: de Dwaas, de Magier, de Hogepriesteres, de Keizerin, de Keizer, de Hierofant, de Geliefden, de Zegewagen, Kracht, de Heremiet, het Rad van Fortuin, Gerechtigheid, de Gehangene, de Dood, Gematigdheid, de Duivel, de Toren, de Ster, de Maan, de Zon, het Oordeel en de Wereld.

De reeks wordt vaak als een verhaal gelezen: de Dwaas begint zonder bagage en de Wereld sluit de kring. Elke kaart draagt in de traditie een trefwoord, en veel methodes geven een omgekeerde kaart een tweede betekenis. Die betekenissen verschillen per stroming; wat overeind blijft is de vaste volgorde en de vaste aantallen.

De zesenvijftig kleine arcana

De kleine arcana vormen vier reeksen van veertien kaarten: staven, bekers, zwaarden en munten. Elke reeks loopt van aas tot tien, plus vier hofkaarten die in de verschillende traditie page, ridder, koningin en koning heten. De overeenkomst met het gewone kaartspel is geen toeval: de reeksen delen een verre voorouder.

De vier reeksen van de kleine arcana
ReeksTraditionele toeschrijving
StavenVermaak, werk en voortgang
BekersGevoel en verhoudingen
ZwaardenVerstand, spanning en conflict
MuntenMaterieel, lichaam en dagelijks leven

Wie de symbolen en de stromingen erachter verder wil nalezen, vindt in het Frans bij de uitlegsite over astrologie en tarot dezelfde structuur uitgelegd, met daaromheen de verwante methodes zoals het berekenen van een levenspadgetal.

De kruislegging met vijf kaarten

Bij de kruislegging worden vijf kaarten in een kruisvorm neergelegd, en elke positie heeft een vaste rol. De eerste kaart in het midden staat voor de situatie of de vraag. De tweede ligt er dwars over en staat voor wat eraan in de weg ligt of juist meewerkt. De derde geeft de basis of het verleden van de kwestie, de vierde wat er op korte termijn op af komt, en de vijfde de richting waarin het geheel kan uitlopen.

De methode werkt omdat de posities het lezen structureren: dezelfde kaart betekent op de plek van het verleden iets anders dan op de plek van de uitkomst. Wie dat eenmaal ziet, kan elke andere vorm van legging aflezen, want die zijn allemaal variaties op posities met een vaste rol.

Een kaart lezen: positie, beeld en vraag

Het lezen van een enkele kaart gaat in drie stappen. Eerst de positie: waar de kaart ligt in de legging bepaalt waarover hij iets zegt. Dan het beeld: de afbeelding zelf, met de trefwoorden die de traditie eraan heeft gehangen. En tenslotte de vraag die er lag: dezelfde kaart beantwoordt een vraag over werk anders dan een vraag over een relatie. De drie samen vormen de lezing, niet een van de drie alleen.

Daarom is het uitleggen van losse betekenissen bedrieglijk eenvoudig: lijstjes met trefwoorden zijn overal te vinden, maar het geheel van positie en vraag maakt het verschil tussen een lijst opzeggen en een legging lezen. Dat is ook de reden dat de kruislegging als oefenvorm zo lang stand heeft gehouden: vijf posities zijn genoeg om verschil te maken en weinig genoeg om te overzien.

Waar het spel vandaan komt

De tarot begon in de vijftiende eeuw in Italiaanse hofkringen als een kaartspel; de toepassing als leesinstrument is eeuwen jonger. Die dubbele herkomst verklaart de vreemde combinatie die het spel tot vandaag heeft: een kaartspel in opbouw, met een beeldtaal die later op de kaarten is gelegd. De oudste complete spellen komen uit Noord-Italië en de meest gebruikte leestraditie uit het Frankrijk van de achttiende en negentiende eeuw.

Wat deze uitleg wel en niet doet

Deze pagina beschrijft de structuur van het spel en de gangbare leeswijze. Tarot wordt door de een gebruikt als spiegel om een vraag scherper te krijgen en door de ander als voorwendsel voor voorspellingen; deze pagina legt uit hoe het systeem in elkaar zit, niet wat het voor een individuele lezer betekent. Vragen waar een arts of een andere deskundige bij hoort, blijven daar thuis.

De herkomst van het spel en de verschillen tussen de kaarttradities staan beschreven in het naslagartikel over tarot. Wie gewend is aan de opbouw van dit dossier herkent de werkwijze: eerst de vaste begrippen, dan de methode, dezelfde volgorde als in de woordenlijst van dit dossier en bij de veelgestelde vragen. Meer over hoe deze site is ingericht staat bij over dit dossier.

Bij een eerste bezoek aan een nieuwe huisartsenpraktijk helpt een korte voorbereiding. Noteer vooraf welke klachten er zijn, sinds wanneer ze bestaan en of ze constant zijn of in aanvallen komen. Vermeld welke pijnstillers of andere middelen al gebruikt worden, met naam en dosering, ook middelen zonder recept. Neem eerdere uitslagen of brieven mee als die er zijn. Zo kan de huisarts sneller inschatten wat er speelt en welke stappen nodig zijn. Wie zich hierop voorbereidt, voorkomt dat belangrijke informatie tijdens het gesprek ontbreekt. Meer achtergrond staat bij eerste bezoek aan een praktijk.

Preventie verschilt per levensfase. Bij jongere volwassenen gaat het vooral om voldoende bewegen, een gezond gewicht en het vermijden van overbelasting. Vanaf middelbare leeftijd komen gewrichtsklachten en chronische aandoeningen vaker voor, waardoor opbouw en herstel meer aandacht vragen. Bij ouderen spelen valpreventie, botgezondheid en het aanpassen van medicatie een grotere rol. Wie wil weten welke maatregelen bij welke fase passen, kan terecht bij gezond blijven op elke leeftijd. Daar staat per levensfase beschreven welke vorm van preventie logisch is en waarom.

Wie in Nederland woont en te maken krijgt met begeleid wonen, vraagt zich soms af hoe dat in het buitenland is geregeld. In Engeland valt begeleid wonen onder de noemer supported housing, een verzamelterm voor woonvormen met begeleiding. De regels verschillen per gemeente en per zorgaanbieder. Er is geen landelijk systeem zoals de Nederlandse Wet maatschappelijke ondersteuning. Wie de vraag "hoe wordt begeleid wonen in Engeland geregeld?" precies wil beantwoorden, vindt op Het Pijndossier een aparte pagina over begeleid wonen in Engeland met de hoofdlijnen. Die pagina past bij de nuchtere uitleg over zorg, klachten en dagelijks functioneren die dit dossier kenmerkt.

Verder lezen in dit dossier